Congreso internacional

A RTE LETЯ A
O breve verb O
LIMA – SAMIL (ida E volta)

Pé Ð LETRA
CREATIVIDADE E LITERATURA POTENCIAL
VERBUM Samil : 21-22-23-24 de abril

Organizadores: Maria Keating, Gonzalo Navaza, Hermes Salceda.

Institucions implicadas: Museo Verbum, Universidade de Vigo, Universidade do Minho. Université de Paris III-Sorbonne Nouvelle, The Distinguished Melodia E. Jones Chair, State University of New York , Ambassade de France.

Comité Científico: Maria Keating (U. Minho), Gonzalo Navaza (U. Vigo), Hermes Salceda (U. Vigo), Éric Beaumatin (U. de Paris III- Sorbonne Nouvelle), Antonio Altarriba (U. del País Vasco), Bernard Magné (U. de Toulouse II), Conceiçao Carrillo (U. do Minho); Jean-Jacques Thomas (The Distinguished Melodia E. Jones Chair, State University of New York).

Dende a súa creacion en 1960 o OULIPO (Obradoiro de Literatura Potencial) ven contribuíndo dun xeito decisivo a renovar as formas de transmitir a experiencia literaria antepoñendo a calqueira coñecemento teórico a relación directa coa escritura. A repercusión das ideas oulipianas no xeito de concibir a literatura sorprendeu inicialmente os propios autores. En efecto, o nome do OULIPO veuse asociado, practicamente desde o seu nacemento, a unha florecente moda deobradoiros de escritura que prentendían achegar aos participantes á experiencia literaria dun xeito moi directo, non transmitindo saberes enlatados senon guiando cara á produción de textos a partir de determinadas regras que serven de motor á inspiración.
Se o OULIPO aparece dende os seus inicios ligado a estes intentos de reorientar as ensinanzas da literatura débese a que a súa concepción da produción textual conleva un cuestionamento do vello esquema da creación literaria na que se apoian as ensinanzas da literatura no marco institucional. Á historia monumentas da literatura que sacraliza os autores e as obras o OULIPO oponlle procedementos destinados a activar os mecanismos da invención para pór a creación verbal o alcance do todo os que queiran arriscarse a ela.
Durante este coloquio interrogarémonos, pois, sobre os mecanismos de invención ficcional a partir das ecuacións lingüísticas que os oulipianos denominan * pexas de escritura + e as súas complexas relacións cos procesos de representación mediante a linguaxe.

O OULIPO aspira a unha certa exhaustividade na exploración da potencialidade de todos e cada un dos elementos que compoñen a linguaxe, por isto presta especial atención ás letras e ás posibilidades que ofrecen como xeradores textuais. As reflexións e as experiencias presentadas durante o coloquio centraranse xa que logo, preferentemente neste corpus das creacións e os traballos teóricos do OULIPO.
Así, no abano da produción oulipiana e os seus arredores atenderemos en primeiro lugar ás pexas baseadas nas letras, a súa combinatoria, a súa iconicidade para interrogármonos sobre:
--- a súa potencialidade inventiva e as súas limitacións;
--- a súa relación, a miúdo conflitiva cos mecanismos de representación na da linguaxe;
--- sobre a posición privilexiada que a letra e o alfabeto poden ocupar nas investigacións e a produción de textos asistida por ordenador;
--- sobre a variedade dos valores semánticos que a letra pode adquirir nos textos;
--- sobre as súas potencialidades icónicas e a súa maneira de ocupar o espazo;
--- sobre a letra como obxecto privilexiado para facilitar as interseccións entre as matemáticas e a creación verbal.

As matemáticas e a informática ocupan loxiicamente un lugar importante dentro das aspiracións oulipianas de sistematizar os procesos de creación verbal. Así xorden os obradoiros de literatura asistida polas matemáticas e o ordenador, sobre cuxos fundamentos teóricos e propostas abren novas vías tanto para a creación literaria como para o seu ensino.
Resulta doado supoñer que os textos producidos a partir de pexas baseadas en letras son lugares privilexiados para interrogarse sobre os límites da traducibilidade e sobre o estatus do tradutor, a quen dificilmente se pode pedir nestes casos que se conforme ao vello mito da invisivilidade.


Este encontro organizado polas universidades de vigo, do Miño, e de parís III- Sorbonne Nouvelle, reunirá pois a autores, críticos, tradutores e docentes en distintos niveis cuxas creacións, traducións, experiencias docentes e/ou traballos teóricos atoparon inspiración de maneira directa nos traballos do OULIPO.

Expresions artísticas na órbita oulipiana.

Jazz experimental: Concerto de Pierre Bastien (pierrebastien.com)
Nacido en 1953 este francés afincado en Amsterdam creou unha orquesta mecánica inspirada nas máquinas descritas por Raymond Roussel en Impressions D’Afrique. A súa orixinalidade valeulle a Pierre Bastien un recoñecemento internacional. Leva uns vinte anos recorrendo o mundo coa sua música e como artista concibe tamén instalacions plásticas. Nas suas composicions mesturanse xogos de notas e xogos de palabras. De forma absolutamente oulipiana compón en 1996 Eggs air sister steel, un gran homenaxe musical a Raymond Queneau.

A inventividade da letra.
Dado que o museo Verbum ordénase en torno a 29 cubos adicados a outras tantas letras (as súas grafías, as súas realizacións fónicas, a súa historia ou outros temas relacionados coa comunciación humana) préstase a moi ben a unha exposición das relgas de escritura oulipianas destinadas a ilustrar a inventividade ficcional e textual das letras. Propoñemonos pois « completar » os actuales cubos con textos oulipianos ou pre-oulipianos que exploten especialmente a letra como base da regla utilizada para producir textos. Por exemplo o cubo dedicado a letra A podería incluir un ou varios monovocalismos en « A ». Este conxunto de textos contemplaría as creacions de inspiración oulipiana en distintas linguas románicas.

Banda deseñada
O museo Verbum tamén dispon dunha sala de exposicións que desexaríamos ocupar con unha exposición de cómic con pexas palindrómicas ao redor de Upside-Downs de Gustave Verbeek e da serie Terre Creuse dos irmans Schuiten.
Congreso internacional

Le pied de la lettre
Créativité et littérature potentielle
Colloque international 21-24 avril 2009
Pré-programme


MARCEL BÉNABOU (Escritor, Secretario provisionalmente definitivo del OULIPO, Université de Paris VI)
Le poème de la lettre

ANNE F. GARRÉTA (Escritora, miembro del OULIPO, Université de Rennes II/ Duke University, Washington).

CÉCILE DE BARY (Université de Nice)
Les lettres de Perec

GRASSA TORO ( Rector del Altísimo Instituto de Estudios Patafísicos de la Candelaria)
Alfabetos: se recuerda que es obligatorio utilizar todas las letras para escribir

PHILIPPE BOOTZ (E-poeta, Université de Paris VIII)
La contrainte numérique : où se situe le sens ? Approche expérimentale d'une démarche.

BERNARD MAGNÉ, (Université de Toulouse II)
L'analyse des caractères dans le Cahier des charges de La Vie mode d'emploi de Georges Perec.

MIREILLE RIBIÈRE (Escritora y traductora)
Le rôle de l=intertexte dans la dynamique narrative de La Disparition de Georges Perec

MARC PARAYRE (Université de Perpignan)
Utiliser l orthographe et la grammaire comme contraintes fictionnelles

CHRISTOPHE REIG, (Université de Perpignan)
Lettres volées / voilées : variations onomastiques et titulaires dans le Voyage d'Hiver et ses séquelles

JOSÉ REYES DE LA ROSA ( Universidad de Córdoba)
En torno a la productividad creativa de la "morale élémentaire": una práctica pedagógica de la escritura

MARÍA DOLORES VIVERO GARCÍA (Universidad Autónoma de Madrid)
Des idées à la lettre

CHRISTELLE REGGIANI ( Université de Lille III)
L'Oulipo et la rhétorique
MIGUEL DE SUÁREZ (Escritor y editor)
Las Plazas, modo de empleo

NOÉMIE LA HAYE (Université de Paris III)
Les monovocalismes perecquiens ou l'enfance de l'art.

VÉRONIQUE MONTÉMONT (Université de Nancy II)
Jacques Roubaud, des chiffres et des lettres

PABLO MOIÑO (Universidad Autónoma de Madrid)
Lampreas por anticipación y otros poemas barrocos españoles

ANTONIO ALTARRIBA (Universidad del País Vasco)
El grafismo potencial. Traba visual y especularidad plástica.

ÉLÉONORE HAMAIDE (Université d'Artois)
Il était une fois.... la lettre

HERMES SALCEDA (Universidade de Vigo)
Les valeurs sémantiques de la lettre dans La Disparition de Georges Perec

GONZALO NAVAZA (Universidade de Vigo)

MARIA KEATING (Universidade do Minho)

MANUEL PORTELA ( Universidade de Coimbra.)

GONÇALO M. TAVARES (Escritor)

JEAN-JACQUES THOMAS (The Distinguished Melodia E. Jones Chair, State University of New York, Buffalo)

XOSÉ MARÍA ÁLVAREZ CÁCCAMO (Escritor)

ÉRIC BEAUMATIN (Université de Paris III-Sorbonne Nouvelle)

INFORMACIÓN

Gonzalo Navaza : gnavaza@telefonica.net

Maria Keating: mekeating@ilch.uminho.pt

Hermes Salceda: hermes.salceda@uvigo.es